Nhật Bản vừa trải qua một trận động đất mạnh tại tỉnh Kumamoto – khu vực được xem là "trái tim" của ngành sản xuất cảm biến hình ảnh toàn cầu. Sự kiện này ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn chuỗi cung ứng máy ảnh trong thời gian tới, nhất là khi lịch sử đã từng chứng minh chỉ một trận động đất cũng đủ khiến thị trường lao đao suốt nhiều tháng. Liệu kịch bản năm 2016 có lặp lại trong năm 2026? Đây là câu hỏi mà nhiều nhiếp ảnh gia, nhà sáng tạo nội dung và các hãng máy ảnh đang cùng theo dõi.
Động đất xảy ra tại trung tâm sản xuất cảm biến máy ảnh
Ngày 28/7/2026, một trận động đất mạnh 7,1 độ Richter xảy ra tại tỉnh Kumamoto trên đảo Kyushu (Nhật Bản). Đây không chỉ là khu vực đông dân cư mà còn là nơi tập trung hàng loạt nhà máy bán dẫn và cảm biến hình ảnh quan trọng của thế giới.
Ngay sau khi động đất xảy ra, các nhà máy của Sony, Fujifilm và TSMC đã tiến hành sơ tán nhân viên để đảm bảo an toàn. Dù chưa ghi nhận thiệt hại nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng, hoạt động sản xuất đều phải tạm dừng để kiểm tra hệ thống và đánh giá mức độ ảnh hưởng.
Đối với ngành máy ảnh, đây là khu vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi rất nhiều linh kiện cốt lõi đều được sản xuất tại đây.
Sony – trái tim của ngành cảm biến hình ảnh
Trong số các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng, Sony được quan tâm nhiều nhất. Nhà máy Kumamoto Technology Center của Sony Semiconductor Manufacturing là cơ sở sản xuất cảm biến hình ảnh lớn nhất của hãng, với công suất lên tới khoảng 4 triệu cảm biến mỗi ngày. Đây là nguồn cung cấp cảm biến cho máy ảnh Sony Alpha, nhiều mẫu máy ảnh Nikon, Fujifilm, OM System, Panasonic, Leica và cả những Smartphone cao cấp của nhiều thương hiệu
Sau trận động đất, Sony xác nhận dây chuyền sản xuất vẫn tạm ngừng để tiến hành kiểm tra toàn bộ thiết bị cũng như hiệu chuẩn lại các dây chuyền có độ chính xác cực cao. Điều này đồng nghĩa chỉ cần quá trình khôi phục kéo dài hơn dự kiến, nguồn cung cảm biến toàn cầu sẽ chịu áp lực đáng kể.
Bài học từ trận động đất năm 2016
Giới công nghệ không quá xa lạ với kịch bản này. Bởi vào năm 2016, Kumamoto cũng từng hứng chịu một chuỗi động đất lớn khiến nhiều nhà máy điện tử phải đóng cửa trong thời gian dài.
Khi đó nguồn cung cảm biến bị thiếu hụt, nhiều mẫu máy ảnh phải lùi lịch ra mắt, thời gian giao hàng kéo dài hàng tháng và giá bán tại nhiều thị trường tăng do khan hiếm hàng. Không ít hãng máy ảnh đã phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất vì phụ thuộc vào nguồn linh kiện từ khu vực này.
Chính vì vậy, khi Kumamoto tiếp tục xảy ra động đất trong năm 2026, giới chuyên môn lập tức nhớ lại những gì đã diễn ra cách đây một thập kỷ.
Liệu các mẫu máy ảnh mới có bị ảnh hưởng?
Ở thời điểm hiện tại, chưa có hãng máy ảnh nào công bố việc hoãn ra mắt sản phẩm. Tuy nhiên, nếu việc sản xuất cảm biến kéo dài thêm nhiều tuần, một số khả năng hoàn toàn có thể xảy ra lịch giao hàng của các mẫu máy ảnh mới bị chậm, số lượng hàng trong giai đoạn đầu mở bán bị hạn chế, các hãng ưu tiên sản xuất những dòng máy chiến lược, giá bán tại một số thị trường có thể tăng do nguồn cung giảm.
Đặc biệt, những mẫu máy sử dụng cảm biến Sony sẽ chịu nhiều sự chú ý nhất, bởi Sony hiện vẫn là nhà sản xuất cảm biến hình ảnh lớn nhất thế giới.
Động đất không chỉ Sony bị tác động
Động đất lần này còn ảnh hưởng tới nhiều doanh nghiệp khác trong chuỗi cung ứng. Fujifilm cũng đã sơ tán nhân viên tại các cơ sở sản xuất liên quan đến vật liệu bán dẫn và bộ lọc màu cho cảm biến. Trong khi đó, TSMC – đối tác sản xuất chip hàng đầu thế giới cũng kích hoạt quy trình khẩn cấp và đánh giá toàn bộ nhà máy sau động đất. Điều này cho thấy tác động của trận động đất không chỉ dừng ở ngành máy ảnh mà còn có thể lan sang nhiều lĩnh vực điện tử khác.
Việc tạm dừng sản xuất sau động đất là quy trình bắt buộc nhằm kiểm tra độ chính xác của các thiết bị sản xuất bán dẫn. Với những dây chuyền chế tạo cảm biến có độ tinh vi rất cao, chỉ một sai lệch cực nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Nếu Sony sớm khôi phục toàn bộ hoạt động trong vài ngày hoặc vài tuần tới, thị trường nhiều khả năng sẽ chỉ chịu ảnh hưởng ở mức nhẹ. Ngược lại, nếu quá trình sửa chữa kéo dài, nguy cơ thiếu nguồn cung cảm biến và chậm giao máy ảnh là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Triển vọng trong thời gian tới
Cho đến hiện tại, Sony vẫn đang tập trung khôi phục dây chuyền sản xuất và chưa đưa ra mốc thời gian chính thức cho việc vận hành trở lại. Các chuyên gia nhận định vài tuần tới sẽ là giai đoạn quyết định để đánh giá mức độ ảnh hưởng thực sự của trận động đất đối với thị trường máy ảnh toàn cầu.
Trong bối cảnh nhu cầu máy ảnh mirrorless vẫn duy trì ở mức cao, bất kỳ sự gián đoạn nào tại Kumamoto đều có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ ngành công nghiệp hình ảnh.
Trận động đất tại Kumamoto một lần nữa cho thấy mức độ phụ thuộc rất lớn của ngành máy ảnh vào chuỗi cung ứng tại Nhật Bản. Mặc dù hiện chưa có thông báo về việc hoãn ra mắt sản phẩm hay thiếu hàng trên diện rộng, nhưng những diễn biến trong vài tuần tới sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định thị trường có lặp lại tình trạng khan hiếm như sau trận động đất năm 2016 hay không.
