Ống kính pancake đang có màn trở lại đầy bất ngờ trên thị trường máy ảnh mirrorless. Sau một thời gian bị lép vế trước những mẫu lens khẩu lớn và nhiều tính năng, loạt ống kính siêu mỏng như Viltrox AF 26mm f/2.8 Evo, Viltrox AF 28mm f/4.5 hay Kase AF 24mm f/3.8 đang xuất hiện ngày càng nhiều. Đằng sau xu hướng này có thể là cơn sốt máy ảnh compact – khi người dùng ngày càng ưu tiên những bộ máy nhỏ gọn, dễ mang theo nhưng vẫn sở hữu chất lượng hình ảnh cao. Và có vẻ như pancake lens đang trở thành lời giải lý tưởng cho nhu cầu đó.

Mục Lục
Vì sao ống kính pancake bất ngờ trở lại?
Trong nhiều năm, người dùng mirrorless thường quan tâm nhiều hơn đến những ống kính có khẩu độ lớn, zoom đa dụng hoặc khả năng đạt chất lượng quang học cao nhất. Kích thước và trọng lượng đôi khi phải đánh đổi để có được hiệu năng tốt. Tuy nhiên, cơn sốt máy ảnh compact và point-and-shoot trong thời gian gần đây đang làm thay đổi suy nghĩ đó.
Những chiếc máy ảnh nhỏ gọn trở nên hấp dẫn bởi sự tiện lợi: người dùng có thể mang theo hàng ngày, lấy máy ra nhanh chóng và chụp ảnh mà không phải mang theo một bộ thiết bị cồng kềnh. Chính nhu cầu này đang khiến người dùng mirrorless cũng bắt đầu tìm kiếm những hệ thống có kích thước tương tự.

Và đây chính là lúc ống kính pancake phát huy lợi thế. Với thiết kế mỏng và trọng lượng nhẹ, pancake lens có thể biến một chiếc mirrorless vốn khá lớn thành một bộ máy ảnh nhỏ gọn hơn đáng kể. Người dùng vẫn có cảm biến lớn, khả năng thay đổi ống kính và nhiều tính năng chuyên nghiệp, nhưng không phải hy sinh quá nhiều về tính cơ động.
Máy ảnh Micro Four Thirds có thể trở nên cực kỳ nhỏ gọn
Một ví dụ điển hình là những chiếc máy ảnh Micro Four Thirds có kích thước nhỏ như Olympus PEN E-P7. Khi kết hợp với những ống kính cực kỳ nhỏ như 7Artisans 18mm f/6.3 II hoặc Olympus Fisheye Body Cap 9mm f/8, bộ máy này thậm chí có thể trở nên nhỏ hơn một số mẫu compact truyền thống.
Điều này cho thấy lợi thế thực sự của pancake lens không chỉ nằm ở bản thân chiếc ống kính. Giá trị lớn hơn nằm ở việc nó giúp người dùng xây dựng một hệ thống máy ảnh có kích thước tổng thể nhỏ hơn.
Đối với những người thích nhiếp ảnh đường phố, du lịch hoặc chụp ảnh hàng ngày. Đây có thể là yếu tố quan trọng hơn cả việc sở hữu một ống kính khẩu độ cực lớn.
APS-C cũng có thể trở thành máy ảnh bỏ túi
Không chỉ Micro Four Thirds, các hệ máy APS-C cũng đang hưởng lợi từ xu hướng này. Chẳng hạn, khi kết hợp Samyang Remaster Slim với Sony A6700, người dùng có thể tạo ra một bộ máy APS-C tương đối nhỏ gọn và dễ mang theo.
Điểm hấp dẫn nằm ở việc người dùng vẫn có được cảm biến APS-C với chất lượng hình ảnh cao, trong khi kích thước tổng thể của bộ máy được thu gọn đáng kể.
Đây là một hướng đi khá thú vị trong bối cảnh người dùng hiện nay dường như không còn chỉ quan tâm đến thông số kỹ thuật. Một chiếc máy ảnh có khả năng chụp rất tốt nhưng quá lớn và nặng có thể ít được sử dụng hơn một thiết bị nhỏ gọn luôn nằm trong túi.
Full-frame cũng không đứng ngoài cuộc
Xu hướng pancake thậm chí còn lan sang phân khúc full-frame. Một ví dụ đáng chú ý là khi kết hợp Viltrox AF 28mm f/4.5 với Panasonic Lumix S9. Bộ đôi này tạo ra một hệ thống full-frame có kích thước khá nhỏ, nhưng vẫn giữ được lợi thế của cảm biến lớn.

Điều này đặc biệt đáng chú ý bởi trước đây, muốn sở hữu một hệ máy full-frame nhỏ gọn, người dùng thường phải chấp nhận khá nhiều hạn chế về lựa chọn ống kính.
Sự xuất hiện của những pancake lens mới đang thay đổi điều đó. Một thân máy full-frame nhỏ kết hợp với một ống kính mỏng có thể trở thành lựa chọn hấp dẫn cho những người muốn chất lượng hình ảnh cao nhưng không muốn mang theo một bộ máy cồng kềnh.
Fujifilm X-E5 cho thấy hướng đi này rõ ràng hơn
Một trong những ví dụ thú vị nhất của xu hướng này là Fujifilm X-E5 khi kết hợp với Fujifilm XF 23mm f/2.8 R WR. Bộ đôi này tạo ra một hệ thống có kích thước tương tự một chiếc compact cao cấp như Fujifilm X100 VI, nhưng lại có một lợi thế quan trọng: người dùng có thể thay đổi ống kính. Đây chính là điểm khiến máy ảnh mirrorless nhỏ gọn trở nên hấp dẫn.
X100 VI được yêu thích bởi thiết kế nhỏ gọn, cảm biến APS-C và ống kính cố định. Nhưng với một chiếc X-E5 cùng pancake lens, người dùng có thể đạt được trải nghiệm tương tự về kích thước nhưng linh hoạt hơn khi muốn thay đổi tiêu cự hoặc phong cách chụp.
Nói cách khác, pancake lens đang giúp máy ảnh interchangeable-lens tiến gần hơn đến trải nghiệm của compact camera.
Fujifilm cũng nhận ra tiềm năng của pancake lens
Xu hướng này dường như không phải điều ngẫu nhiên. Theo Jun Watanabe, người phụ trách hoạch định sản phẩm dòng X của Fujifilm, sự kết hợp giữa pancake lens và thân máy ảnh tạo ra một bộ sản phẩm rất thanh lịch, đồng thời hãng nhìn thấy tiềm năng cho một dòng pancake lens trong tương lai.
Đây là tín hiệu đáng chú ý bởi nó cho thấy các nhà sản xuất máy ảnh cũng đang nhận ra sự thay đổi trong nhu cầu của người dùng.
Nếu người tiêu dùng tiếp tục ưu tiên những thiết bị nhỏ gọn, các hãng có thể sẽ phải đầu tư nhiều hơn vào những ống kính có thiết kế mỏng, nhẹ thay vì chỉ chạy đua về khẩu độ và kích thước.
Pancake lens có thể trở thành xu hướng lâu dài
Sự trở lại của pancake lens cho thấy thị trường máy ảnh đang có một sự thay đổi thú vị. Sau nhiều năm tập trung vào hiệu năng, độ phân giải, khẩu độ lớn và khả năng quay video, yếu tố kích thước và tính cơ động đang trở lại vị trí quan trọng.
Cơn sốt máy ảnh compact có thể chính là động lực thúc đẩy xu hướng này. Người dùng muốn một chiếc máy ảnh đủ nhỏ để mang theo mỗi ngày nhưng vẫn muốn giữ lợi thế của cảm biến lớn và hệ thống ống kính thay đổi được.
Trong thời gian tới, nếu các hãng tiếp tục tung ra những thân máy mirrorless nhỏ gọn cùng các prime lens siêu mỏng, ranh giới giữa compact camera và mirrorless có thể sẽ ngày càng mờ nhạt.
Hiện tại, có vẻ như hầu hết các thương hiệu lớn đều đang bắt đầu tham gia cuộc chơi này – chỉ riêng Nikon vẫn chưa thực sự nổi bật với một công thức pancake mới. Nhưng nếu xu hướng tiếp tục tăng nhiệt, có lẽ người dùng sẽ không phải chờ quá lâu để thấy thêm nhiều lựa chọn nhỏ gọn xuất hiện trên thị trường.