Một tòa án cấp cao Nhật Bản đã giữ nguyên quyết định vô hiệu hóa bằng sáng chế quan trọng của RED liên quan đến công nghệ quay video RAW nén, sau khi Panasonic khởi xướng vụ việc. Đây được xem là một diễn biến đáng chú ý đối với ngành máy ảnh và máy quay chuyên nghiệp. Để biết thêm thông tin chi tiết, hãy cùng Vietnam Photographer đi hết bài viết này ngay nhé!
Mục Lục
Panasonic giành chiến thắng trong cuộc chiến bằng sáng chế RAW
Tòa án Sở hữu Trí tuệ cấp cao Nhật Bản (Intellectual Property High Court) vừa bác đơn kháng cáo và giữ nguyên quyết định trước đó của Cơ quan Sáng chế Nhật Bản (JPO), theo đó một trong những bằng sáng chế quan trọng của RED liên quan đến quay video RAW nén bị tuyên vô hiệu.
Vụ việc bắt nguồn từ thách thức pháp lý của Panasonic đối với bằng sáng chế này. Sau khi Nikon hoàn tất thương vụ mua lại RED vào năm 2024, Nikon đã tiếp quản quyền lợi và tiếp tục bảo vệ bằng sáng chế trong quá trình tố tụng. Tuy nhiên, nỗ lực này cuối cùng không thành công tại tòa án Nhật Bản.
Điều đáng chú ý là đây không phải một bằng sáng chế thông thường. Công nghệ được đề cập liên quan trực tiếp đến cách dữ liệu RAW từ cảm biến được nén trong quá trình quay video, nhưng vẫn duy trì chất lượng hình ảnh ở mức gần như không thể nhận thấy sự suy giảm.
Đây chính là nền tảng quan trọng đằng sau khái niệm compressed RAW video, một công nghệ ngày càng phổ biến trên các máy ảnh mirrorless và máy quay điện ảnh hiện đại.
Bằng sáng chế của RED thực sự nói về điều gì?
Bằng sáng chế này ban đầu được RED nộp tại Mỹ vào năm 2008. Nội dung mô tả một hệ thống camera có khả năng nén dữ liệu RAW từ cảm biến theo cách gần như không làm giảm chất lượng hình ảnh, cho phép lưu trữ video RAW với dung lượng dễ quản lý hơn. Điều này rất quan trọng bởi dữ liệu RAW nguyên bản từ cảm biến có dung lượng cực lớn.
Nếu không nén, việc ghi video RAW độ phân giải cao có thể tạo ra lượng dữ liệu khổng lồ, đòi hỏi tốc độ ghi rất cao và dung lượng lưu trữ lớn. Công nghệ nén RAW vì thế giúp các nhà sản xuất camera đưa khả năng quay RAW trực tiếp vào những thiết bị nhỏ gọn hơn.
RED trong nhiều năm đã tích cực bảo vệ danh mục bằng sáng chế liên quan đến công nghệ này, đặc biệt xoay quanh hệ thống REDCODE. Điều đó từng tạo ra một rào cản đáng kể đối với các nhà sản xuất camera khác muốn triển khai khả năng quay RAW nội bộ.
Apple, Sony và nhiều hãng từng gặp khó với RED
RED từng có lịch sử khá quyết liệt trong việc bảo vệ các bằng sáng chế liên quan đến video RAW.
Năm 2013, RED từng kiện Sony với cáo buộc các mẫu máy quay điện ảnh F65, F55 và F5 vi phạm các bằng sáng chế liên quan đến công nghệ nén và quay RAW.
Đến năm 2019, một nỗ lực pháp lý của Apple nhằm thách thức các bằng sáng chế RAW nén của RED cũng không thành công, qua đó giúp RED tiếp tục duy trì vị thế pháp lý của mình đối với công nghệ này.
Trong nhiều năm, các hãng camera phải lựa chọn những hướng tiếp cận khác nhau để tránh xung đột với danh mục bằng sáng chế của RED. Một số giải pháp bao gồm sử dụng external recorder, xử lý dữ liệu theo cách khác hoặc áp dụng các phương pháp codec thay thế.
Panasonic đã làm được điều Apple và Sony không thể
Theo thông tin được công bố, JPO cho rằng nhiều yêu cầu trong bằng sáng chế của RED không đáp ứng điều kiện về tính sáng tạo, bởi những kỹ thuật liên quan đã có thể được suy ra từ các tiến bộ trước đó tại thời điểm bằng sáng chế được đăng ký.
Tòa án Sở hữu Trí tuệ cấp cao Nhật Bản sau đó đã giữ nguyên kết luận này và bác đơn kháng cáo. Nói cách khác, Panasonic đã thành công trong việc đưa ra một thách thức pháp lý mà trước đó những công ty lớn như Apple và Sony chưa thể đạt được.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa toàn bộ danh mục bằng sáng chế của RED đã bị vô hiệu hóa. Phán quyết chỉ liên quan đến bằng sáng chế cụ thể được đưa ra tranh chấp. Đây là điểm cần phân biệt rõ khi đánh giá tác động của vụ việc.
Nikon cũng không thể bảo vệ bằng sáng chế sau khi mua RED
Vụ việc còn có một ý nghĩa đặc biệt đối với Nikon. Sau khi mua RED vào năm 2024, Nikon không chỉ tiếp quản công nghệ và thương hiệu của RED mà còn tiếp nhận cả danh mục bằng sáng chế cùng các tranh chấp pháp lý liên quan.
Trong vụ việc tại Nhật Bản, Nikon đã trở thành bên kế nhiệm và cố gắng bảo vệ bằng sáng chế trước quyết định vô hiệu hóa của JPO. Tuy nhiên, Tòa án Sở hữu Trí tuệ cấp cao Nhật Bản đã bác nỗ lực này và giữ nguyên quyết định của cơ quan sáng chế. Điều này tạo ra một tình huống khá thú vị: Nikon hiện sở hữu RED nhưng vẫn không thể cứu một bằng sáng chế quan trọng của RED tại Nhật Bản.
Vụ kiện này có ý nghĩa gì với người dùng máy ảnh?
Với người dùng phổ thông, phán quyết có thể không tạo ra thay đổi ngay lập tức. Bạn sẽ không thấy các mẫu máy ảnh hiện tại đột nhiên được cập nhật firmware chỉ vì một bằng sáng chế bị vô hiệu hóa. Tuy nhiên, về lâu dài, đây có thể là tin tốt đối với thị trường quay video RAW nội bộ.
Nhiều nhà sản xuất hiện đã cung cấp khả năng ghi RAW ngay trong máy ảnh. Canon, Panasonic, Sony, Blackmagic Design và nhiều hãng khác đều đã phát triển các giải pháp RAW hoặc codec chất lượng cao của riêng mình.
Việc một rào cản bằng sáng chế quan trọng bị loại bỏ tại Nhật Bản có thể giúp giảm bớt áp lực pháp lý đối với những công nghệ tương tự trong tương lai. Điều đó đặc biệt đáng chú ý khi các máy ảnh mirrorless ngày càng tiến gần hơn tới khả năng quay video chuyên nghiệp.
Đây có phải dấu chấm hết cho REDCODE?
Không. Đây là điều cần nhấn mạnh. Phán quyết của tòa án Nhật Bản không có nghĩa công nghệ REDCODE trở nên vô giá trị, cũng không có nghĩa mọi bằng sáng chế của RED liên quan đến RAW đều bị hủy bỏ. RED vẫn sở hữu nhiều tài sản trí tuệ và công nghệ khác. REDCODE cũng đã trở thành một phần quan trọng trong hệ sinh thái máy quay điện ảnh của hãng.
Tác động lớn hơn của vụ việc nằm ở việc một bằng sáng chế cụ thể từng tạo ra rào cản đối với công nghệ RAW nén đã bị vô hiệu hóa tại Nhật Bản. Với ngành công nghiệp camera, đây có thể là một tiền lệ đáng chú ý cho những tranh chấp tương tự trong tương lai.
Video RAW từng chủ yếu xuất hiện trên những máy quay điện ảnh chuyên nghiệp có giá rất cao. Nhưng vài năm trở lại đây, công nghệ này đang nhanh chóng xuất hiện trên các máy ảnh mirrorless cao cấp.
Khi khả năng xử lý của cảm biến, bộ xử lý hình ảnh và thẻ nhớ ngày càng tăng, việc ghi lại dữ liệu RAW với độ phân giải cao trực tiếp trên máy ảnh đang trở nên thực tế hơn. Chính vì vậy, những tranh chấp về bằng sáng chế liên quan đến cách dữ liệu RAW được xử lý, nén và lưu trữ có thể sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng.
Phán quyết mới tại Nhật Bản không làm thay đổi thị trường ngay lập tức, nhưng nó gửi đi một thông điệp đáng chú ý như một số công nghệ từng được bảo vệ mạnh mẽ bởi bằng sáng chế có thể bị thách thức nếu tòa án cho rằng chúng dựa trên những tiến bộ kỹ thuật đã tồn tại trước đó.
